Ogród kontra beton - uczniowie badają wpływ zieleni na klimat i bioróżnorodność

Czy rośliny mogą wpływać na temperaturę otoczenia? Jaką rolę odgrywają drzewa podczas upałów? Dlaczego bioróżnorodność jest tak ważna dla klimatu? Odpowiedzi na te pytania uczniowie poszukiwali podczas zajęć biologii przeprowadzonych w naszym szkolnym ogrodzie dydaktycznym. W ramach działań związanych z edukacją klimatyczną uczniowie uczestniczyli w zajęciach terenowych pod hasłem „Ogród kontra beton”. Celem zajęć było zbadanie wpływu terenów zielonych na mikroklimat oraz poznanie znaczenia różnorodności biologicznej dla funkcjonowania ekosystemów. Podczas zajęć uczniowie klasy VIII wykonywali pomiary temperatury na różnych powierzchniach, na betonowej nawierzchni, na trawniku oraz w cieniu drzew. Następnie analizowali wyniki i wyciągali wnioski dotyczące wpływu roślinności na temperaturę otoczenia. Badania potwierdziły, że miejsca porośnięte zielenią są znacznie chłodniejsze od powierzchni betonowych, które silnie nagrzewają się pod wpływem promieni słonecznych. Ważnym elementem zajęć było również poznawanie gatunków drzew rosnących na terenie szkoły. Tym razem uczniowie klasy V rozpoznawali je na podstawie liści, kory i pokroju, a następnie wykonywali mini-zielniki, dokumentując zebrane obserwacje. Kolejnym zadaniem było badanie bioróżnorodności łąki kwietnej. Uczniowie rozpoznawali występujące tam gatunki roślin, a także prowadzili obserwacje owadów zapylających. Liczyli pszczoły, trzmiele, motyle i inne owady odwiedzające kwiaty, poznając ich ważną rolę w przyrodzie.

Podczas badań wykorzystano również metodę kwadratów badawczych (metodę powierzchni próbnych), powszechnie stosowaną w ekologii do oceny liczebności i rozmieszczenia organizmów. Na wyznaczonych fragmentach łąki uczniowie liczyli gatunki roślin występujące w obrębie specjalnej ramki badawczej, a następnie porównywali wyniki. Metoda ta pozwala określić bogactwo gatunkowe danego terenu oraz analizować sposób rozmieszczenia populacji w środowisku.

Podczas podsumowania zajęć uczniowie zwrócili uwagę, że drzewa i tereny zielone nie tylko obniżają temperaturę i poprawiają jakość powietrza, ale także stanowią schronienie dla wielu gatunków organizmów. Im większa różnorodność biologiczna, tym bardziej stabilny i odporny na zmiany jest ekosystem.

Podczas zajęć uczniowie zbierali zioła, uczyli się zasad ich prawidłowego suszenia oraz sposobów przechowywania. Dowiedzieli się, jakie substancje lecznicze zawierają poszczególne gatunki i w jaki sposób od wieków wykorzystywane są w profilaktyce zdrowotnej oraz medycynie naturalnej.

Nasza szkoła ubiega się obecnie o Certyfikat „Szkolny Ogród Dydaktyczny” przyznawany przez Olsztyńskie Centrum Edukacji Ekologicznej. Realizowane zadania, takie jak badanie wpływu zieleni na mikroklimat, obserwacje owadów zapylających, rozpoznawanie gatunków drzew i roślin, poznawanie roślin leczniczych, prowadzenie zajęć terenowych oraz działania na rzecz ochrony bioróżnorodności, pokazują, że szkolny ogród oprócz miejsca odpoczynku jest przede wszystkim nowoczesną i inspirującą przestrzenią edukacyjną. Dzięki zaangażowaniu uczniów i nauczycieli ogród staje się prawdziwą „żywą pracownią”, w której teoria łączy się z praktyką, a nauka odbywa się poprzez doświadczenie i odkrywanie świata przyrody.

Tekst i zdjęcia: Iwona Cybulska